از مرگ و كراهت آن مقدّر كرده به سبب آن كه از خداست آن را مكروه و ناخوش مىدارد و در نتيجه بيم آن است كه به جاى محبّت خدا بغض و دشمنى او در درونش برانگيخته شود . چنان كه اگر كسى نسبت به فرزندش محبّت كمى داشته باشد چنانچه اين فرزند اموال او را كه در نظرش از فرزند محبوبتر است بگيرد و بسوزاند اين محبّت كم به بغض و دشمنى تبديل مىشود . بنابراين كسى كه حالش چنين باشد هر گاه در همين لحظه كه اين خطورات به دلش مىرسد جان از تنش بيرون رود دچار سوء عاقبت گرديده و براى هميشه هلاك و نابود شده است . آنچه منجر به اين بدى عاقبت شده غلبهء محبّت دنيا و اعتماد بدان و خوشحالى به اسباب آن است . همچنين ضعف ايمان است كه موجب ضعف محبّت بنده به خداست . پس هر كس در دل خود محبّت خدا را بيش از محبّت به دنيا بيابد ، هر چند دنيا را نيز دوست بدارد از اين خطر دور تر مىباشد ، چه دوستى دنيا منشأ همهء گناهان و دردى سخت و طاقت فرسا و دامنگير همهء طبقات مردم است . و اين به سبب كمى معرفت آنها نسبت به خداوند است ، چه كسى خدا را دوست مىدارد كه او را بشناسد . از اين رو فرموده است : قُلْ إِنْ كانَ آباؤُكُمْ وَ أَبْناؤُكُمْ وَ إِخْوانُكُمْ وَ أَزْواجُكُمْ وَ عَشِيرَتُكُمْ وَ أَمْوالٌ اقْتَرَفْتُمُوها وَ تِجارَةٌ تَخْشَوْنَ كَسادَها وَ مَساكِنُ تَرْضَوْنَها أَحَبَّ إِلَيْكُمْ مِنَ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ جِهادٍ فِي سَبِيلِهِ فَتَرَبَّصُوا حَتَّى يَأْتِيَ اللَّهُ بِأَمْرِهِ . « 100 » بنابراين كسى كه جان از تنش بيرون رود در حالى كه انكار بر خدا در دلش خطور كرده و فعل خدا را كه ميان او و زن و فرزند و اموال و ديگر محبوبهايش جدايى انداخته دشمن مىدارد ، مرگ او ورود بر دشمن و بريدن از محبوب است . او مانند بنده‌اى منفور و گريزان كه به زور نزد مولايش حاضر شود بر خدا وارد مىگردد و رسوايى و عقوبتى كه شايستهء چنين بنده‌اى است پوشيده نيست . امّا كسى كه بر دوستى خدا مىميرد ، مانند بنده‌اى نيكوكار كه مشتاق ديدار مولايش بوده و كارهاى سخت و رنجهاى سفر را به اميد لقاى او تحمّل كرده است بر خداوند وارد مىشود و روشن است كه به مجرّد ورود از چه

--> ( 100 ) توبه / 24 : بگو اگر پدران و فرزندان و برادران و همسران و طايفهء شما و اموالى كه به دست آورده‌ايد و تجارتى كه از كسادى آن بيم داريد و منازل مورد علاقهء شما در نظرتان از خداوند و پيامبرش و جهاد در راهش محبوبتر است در انتظار باشيد تا خداوند عذابش را بر شما نازل كند .